MC MEDIA NETWORK

Οι εκκρεμότητες του παρελθόντος

Η ειδησεογραφία που αφορά τον κυπριακό τραπεζικό τομέα μονοπωλείται τις τελευταίες ημέρες από το ζήτημα των εκποιήσεων και τη νέα παράταση στις εκποιήσεις, ως τις 31 Οκτωβρίου, που προωθεί η Βουλή. Το πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ), με το σχετικό δείκτη να παραμένει ο υψηλότερος στην ΕΕ, αποτελεί το υπ’ αριθμό ένα σημείο ανησυχίας για το κυπριακό τραπεζικό σύστημα και γενικά για την κυπριακή οικονομία.

Ο περιορισμός των ΜΕΔ σε μονοψήφιο ποσοστό αποτελεί μονόδρομο, όχι μόνο για την πλήρη εξυγίανση του κυπριακού τραπεζικού συστήματος, αλλά για να μπορέσουν οι κυπριακές τράπεζες να επικεντρωθούν στις μείζονες προκλήσεις του παρόντος και του μέλλοντος.

- Advertisement -

Ο ιταλός επικεφαλής του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Αντρέα Ένρια, σε πρόσφατη ομιλία του στη Νάπολη, έθεσε με τηλεγραφικό τρόπο τους κινδύνους που έφερε η πανδημία στην ευρωπαϊκή τραπεζική ένωση:

1ον Για πρώτη φορά μετά τη μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 υπάρχουν ενδείξεις κακής αποτίμησης του κινδύνου. Στην αναζήτηση της απόδοσης, η όρεξη για χρηματοοικονομική μόχλευση και μέσων με αδιαφανή χρηματοοικονομική πολυπλοκότητα αυξήθηκε σταδιακά.

2ον  Όταν η τεράστια δημόσια υποστήριξη που χορηγήθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας υποχωρήσει, οι συμμετέχοντες στη χρηματοοικονομική αγορά θα μπορούσαν να αφεθούν υπερβολικά εκτεθειμένοι σε πιθανές απροσδόκητες προσαρμογές.

3ον Σε σύγκριση με την εποχή πριν από τη μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση, ένα ευρύτερο σύνολο χρηματοοικονομικών οντοτήτων συμμετέχει στην αγορά τροφοδοτώντας τη μόχλευση και την πολυπλοκότητα στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

4ον Η αγορά μοχλευμένης πίστωσης διευρύνει σταδιακά την επενδυτική της βάση, σε παγκόσμιο επίπεδο, συμβάλλοντας στην επέκτασή της. Η επανεμφάνιση των εξασφαλίσεων δανείων (CLOs), χρηματοοικονομικών φορέων που επενδύουν σε μοχλευμένα δάνεια και τιτλοποίησή τους σε δόσεις διαφορετικών επιπέδων κινδύνου, είναι ενδεικτική από αυτή την άποψη. Οι τράπεζες, ωστόσο, παραμένουν οι μεγαλύτεροι κάτοχοι δανεισμένων δανείων, ακολουθούμενες από CLO, ασφαλιστές, συνταξιοδοτικά ταμεία και άλλους επενδυτές. Ενώ τα CLO είναι συνήθως δομημένα για να αποφεύγουν πολλά από τα πιο ριψοκίνδυνα χαρακτηριστικά που χαρακτήρισαν τις τιτλοποιήσεις CDO ενόψει της μεγάλης χρηματοπιστωτικής κρίσης, ωστόσο αυξάνουν αναπόφευκτα τη διασύνδεση και τις συγκεντρώσεις στην αγορά για συγκεντρώσεις υψηλότερου κινδύνου πιστωτικών.

5ον Παρά την πολύ σαφή καθοδήγησή της ΕΚΤ σχετικά με τη μόχλευση χρηματοδότησης το 2017, παρατηρείται μια περαιτέρω επιδείνωση των προτύπων αναδοχής μεταξύ των σημαντικών τραπεζών που δραστηριοποιούνται περισσότερο στην αγορά.

6ον Οι τράπεζες δεν πρέπει να αγνοούν σημαντικά διδάγματα που έχουν αντληθεί από προηγούμενες κρίσεις, έτσι ώστε να μπορεί να επιτευχθεί μια ομαλή και σταθερή οικονομική ανάκαμψη από την πανδημία.

Με τα παραπάνω ασχολούνται στην Ευρώπη. Στην Κύπρο, οχτώ χρόνια μετά την κρίση του 2013 εξακολουθούμε να συζητάμε την ίδια ατζέντα: ΜΕΔ και εκποιήσεις. Ναι, η Κύπρος είναι η μόνη χώρα που βίωσε το πρωτοφανές μέτρο του «κουρέματος», που άφησε εκτεθειμένα χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αλλά αποτελεί δική μας ευθύνη η αποτυχία της λύσης των προβλημάτων που άφησε πίσω της η κρίση του 2013.

Η ψηφιοποίηση, η πράσινη μετάβαση και η διαχείριση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής είναι προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας και πρέπει να τις διαχειριστούμε. Αυτό απαιτεί και ένα τραπεζικό σύστημα που θα αποτελεί τον καταλύτη της ανάπτυξης.

Νομοθετική και εκτελεστική εξουσία καλούνται να λύσουν το αγκάθι των ΜΕΔ αντλώντας εμπειρίες από άλλες χώρες, αλλά λαμβάνοντας υπόψη και τις πραγματικότητες της χώρας. Το «Σχέδιο Εστία» μπορεί να χαρακτηρίζεται αποτυχία, αλλά σήμερα προστατεύει 3.000 μη βιώσιμους δανειολήπτες. Οι κατοικίες των 3.000 δανειοληπτών δεν κινδυνεύουν με πλειστηριασμό και γι’ αυτούς θα υπάρξει μια νέα ρύθμιση μέσω του νέου σχεδίου «ενοίκιο αντί δόσης». Για τους υπόλοιπους μη εξυπηρετούμενους δανειολήπτες θα πρέπει να μπει μια διαχωριστική γραμμή, όποια και αν είναι αυτή. Να στηριχθούν όσοι πρέπει να  στηριχθούν και για τους υπόλοιπους να εφαρμοστούν οι τραπεζικές διαδικασίες που ισχύουν σε όλη την υπόλοιπη ΕΕ. Επιπλέον, ας μη ξεχνάμε ότι η Κύπρος διαθέτει ένα σύγχρονο πλαίσιο αφερεγγυότητας που δυστυχώς παραμένει ανενεργό.

Η Κύπρος καλείται να κλείσει τις εκκρεμότητες του παρελθόντος για να μπορέσει να κοιτάξει την επόμενη ημέρα, μετά την πανδημία (όποτε και αν αυτή τελειώσει…), από καλύτερη θέση και να μη χάσει τον τρένο της ανάκαμψης.

Της Νικολέττας Λιβέρα

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ