MC MEDIA NETWORK

Ακίνητα: Η πανδημία, το Επενδυτικό Πρόγραμμα και το μέλλον της αγοράς


Η αγορά ακινήτων επέδειξε αντοχές εν μέσω πανδημίας και παρά τη μείωση στον αριθμό των πράξεων, δεν υπήρξε ιδιαίτερη μείωση τιμών. Πλήγμα ωστόσο φαίνεται να δέχτηκε το κομμάτι που αφορά στα ακίνητα πολυτελείας εξαιτίας και της κατάργησης του Επενδυτικού Προγράμματος. Γενικά πάντως, υπάρχει η αίσθηση ότι το μέλλον του κλάδου θα είναι ευοίωνο μετά την πανδημία

Η πανδημία πλήττει εδώ και περισσότερο από ένα χρόνο αρκετούς κλάδους της οικονομίας, με το μεγαλύτερο χτύπημα να το έχει δεχτεί ο τουρισμός, ένας από τους βασικότερους τομείς της κυπριακής οικονομίας. Σε ποιο βαθμό ωστόσο έχει πληγεί ο έτερος βασικός κλάδος της οικονομίας μας, αυτός της αγοράς ακινήτων και ανάπτυξης γης; Και ποιες θα είναι οι τάσεις που θα ακολουθήσει μετά το πέρας της πανδημίας; Για να απαντήσουμε σε αυτά τα ερωτήματα θα ήταν χρήσιμο να χωρίσουμε τον κλάδο σε δυο μεγάλες κατηγορίες. Στην αγορά των ντόπιων και στην αγορά των ξένων.

- Advertisement -

Όπως αναφέρουν αναλύσεις, αλλά και επαγγελματίες της αγοράς, η αγορά των ντόπιων επηρεάστηκε στο κομμάτι που αφορά στον αριθμό των πράξεων που έγιναν, όχι όμως στο κομμάτι που αφορά στις τιμές, ειδικά για τα ακίνητα εντός πόλεων. Όσον αφορά στην αγορά των ξένων, εκεί οι αρνητικές επιπτώσεις ήταν μεγαλύτερες αφού οι περιορισμοί που τέθηκαν στις διακινήσεις λόγω πανδημίας δεν επέτρεψαν στους ξένους να ολοκληρώσουν σημαντικό αριθμό πράξεων. Αυτό, σε συνδυασμό με την κατάργηση του Κυπριακού Επενδυτικού Προγράμματος δημιουργούν αρκετά ερωτηματικά ως προς το μέλλον της συγκεκριμένης κατηγορίας ακινήτων.

Ας δούμε με τη βοήθεια αναλύσεων και δηλώσεων από τους επαγγελματίες της αγοράς πως κινήθηκε η αγορά το 2020 εν μέσω πανδημίας και πώς αναμένεται να κινηθεί όταν όλο αυτό τελειώσει.

PwC Κύπρου: Πλήγμα στα ακίνητα πολυτελείας

Στην τελευταία της έκδοση αναφορικά με την Κυπριακή Αγορά Ανάπτυξης Γης, με τίτλο «Cyprus Real Estate Market – Year in Review 2020» η PwC Κύπρου αναφέρει μεταξύ άλλων ότι η συνολική αξία των συναλλαγών κατά το 2020 ανήλθε στα €3 δις, καταγράφοντας μείωση της τάξης του 32% σε σύγκριση με το 2019. Η μείωση αυτή αποδίδεται κυρίως στη σημαντική μείωση των συναλλαγών από ξένους αγοραστές, εξαιτίας των δυσμενών επιπτώσεων της πανδημίας, η οποία επιδείνωσε τα ήδη μειωμένα επίπεδα δραστηριότητας κατά τους πρώτους μήνες του έτους. Μετά την άρση του πρώτου lockdown το Μάιο του 2020, παρατηρήθηκαν αυξημένα επίπεδα δραστηριότητας, κυρίως λόγω της εγχώριας ζήτησης.

Όλες οι επαρχίες της Κύπρου κατέγραψαν διψήφια ποσοστά μείωσης σε αξίες συναλλαγών ακινήτων κατά το 2020. Οι παραλιακές επαρχίες της Λεμεσού και της Πάφου, όπου η ζήτηση εξαρτάται κυρίως από τους αλλοδαπούς επενδυτές, παρουσίασαν τη μεγαλύτερη πτώση όσον αφορά την αξία των συναλλαγών (πτώση 36% και 47% αντίστοιχα) σε ετήσια βάση. Η Λευκωσία, ωστόσο, η οποία εξαρτάται κυρίως από την εγχώρια ζήτηση, παρουσίασε το χαμηλότερο πλήγμα (πτώση 12%).

Με βάση την ανάλυση, φαίνεται ότι τα ακίνητα πολυτελείας ήταν ίσως ο τομέας που επλήγη περισσότερο κατά το 2020, με τις συναλλαγές οικιστικών ακινήτων με αξία άνω του €1,5 εκατ. να ανέρχονται στις 176, σημειώνοντας πτώση της τάξης του 45% σε σύγκριση με το 2019. Δεδομένου ότι ο τομέας πολυτελών οικιστικών μονάδων έχει  συνδεθεί με το  Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα, ο τερματισμός του προγράμματος δημιουργεί αβεβαιότητα όσον αφορά το μέλλον του τομέα αυτού και εντείνει την ανάγκη για αλλαγές στην αγορά και των προϊόντων που προσφέρονται.

Είναι επίσης ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι ένας από τους πιο ανθεκτικούς τομείς των ακινήτων φαίνεται να είναι οι οικιστικές μονάδες αξίας €100.000 – €300.000, καθώς μετά την άρση του πρώτου lockdown το Μάιο του 2020, σημειώθηκε αύξηση στην ζήτηση. Αυτό οφείλεται κυρίως στην έντονη ζήτηση για κατοικίες, καθώς επίσης και στην αύξηση της ζήτησης  για ενοικιαζόμενες κατοικίες και συναλλαγές αγοράς προς ενοικίαση.

Μ. Χατζηπαναγιώτου: Η αγορά ντόπιων και ξένων

Εξάλλου σε πρόσφατες δηλώσεις του και ερωτηθείς κατά πόσο η πανδημία επηρέασε την κυπριακή αγορά ακινήτων, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρηματιών Ανάπτυξης Γης, Μιχάλης Χατζηπαναγιώτου διαχώρισε κατ’ αρχήν την αγορά προς ντόπιους και την αγορά προς τους ξένους. Όπως είπε, όσον αφορά στους ντόπιους, από πλευράς πωλήσεων η αγορά κρατήθηκε αρκετά καλά και σε αυτό βοήθησε το σχέδιο επιχορήγησης του επιτοκίου το οποίο εκμεταλλεύτηκαν αρκετά ζευγάρια για να αγοράσουν την κατοικία τους. Συναφώς και οι τιμές δεν επηρεάστηκαν ιδιαίτερα και κρατήθηκαν περίπου στα ίδια επίπεδα με πριν την πανδημία.

Από την άλλη, όσον αφορά την αγορά των ξένων, αυτή επηρεάστηκε αρνητικά από πλευράς πωλήσεων, μιας και οι περιορισμοί που επιβλήθηκαν στα ταξίδια, δημιούργησαν πρακτικές δυσκολίες σε σχέση με τις μετακινήσεις με αποτέλεσμα, οι όποιοι ενδιαφερόμενοι να μην μπορούν να φτάσουν στο νησί για να ολοκληρώσουν την αγοραπωλησία. Από πλευράς τιμών, ακόμα δεν υπάρχει ξεκάθαρη εικόνα γιατί δεν ολοκληρώθηκε μεγάλος αριθμός ώστε να διαφανεί αν υπήρξε πτώση. Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Χατζηπαναγιώτου, αν κρίνουμε από τις αντίστοιχες αγορές του εξωτερικού, δεν αναμένεται πτώση των τιμών, παρά τον μειωμένο αριθμό πωλήσεων.

Κληθείς να σχολιάσει τον τερματισμό του Κυπριακού Επενδυτικού Προγράμματος, ο κ. Χατζηπαναγιώτου ανέφερε ότι η πλειονότητα των επενδυτών αφορούσε πολύ αξιόλογους επιχειρηματίες, οι οποίοι ήρθαν και τοποθέτησαν τα χρήματα τους στο νησί μας, βοηθώντας την κυπριακή οικονομία στο σύνολο της. Γι’ αυτό, πρόσθεσε, θα πρέπει τώρα, με τον τερματισμό του προγράμματος να βρούμε άλλους τρόπους προσέλκυσης τέτοιων επενδυτών, ώστε να βοηθηθεί ολόκληρη η οικονομία, ειδικά τώρα που βρίσκεται σε μια δύσκολη στιγμή με την πανδημία του κορωνοϊού. Ερωτηθείς κατά πόσο θα πρέπει να αναμένουμε την κάθοδο ξένων επενδυτών χωρίς το Επενδυτικό Πρόγραμμα, ο κ. Χατζηπαναγιώτου ανέφερε ότι δεν θα έρθουν οι πολυεκατομμυριούχοι, οι οποίοι ενδιαφέρονταν να αποκτήσουν την κυπριακή υπηκοότητα, αλλά γενικότερα ξένους επενδυτές μπορούμε να προσελκύσουμε.

Ερωτηθείς τέλος κατά πόσο με την πάροδο της πανδημίας θα πρέπει να αναμένουμε εντυπωσιακή αύξηση των τιμών λόγω του ενδιαφέροντος που ενδεχομένως να προκύψει, ο κ. Χατζηπαναγιώτου τόνισε ότι σίγουρα δεν αναμένεται οποιαδήποτε έκρηξη τιμών. Το ενδιαφέρον αναμένεται όντως να αυξηθεί σε σχέση με τώρα, λόγω και του τερματισμού των περιορισμών στις διακινήσεις ωστόσο δεν αναμένονται εντυπωσιακές αλλαγές σε σχέση με τις τιμές των ακινήτων.

Π. Κουρουσίδης: Πτώση πωλήσεων, όχι τιμών

Από την πλευρά του, ο Αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Επιστημόνων Εκτιμητών Ακινήτων, Πόλυς Κουρουσίδης σημείωσε ότι η πανδημία έχει επηρεάσει ως ένα βαθμό τον αριθμό των πωλήσεων ακινήτων, λόγω των περιορισμών που έχουν επιβληθεί, δεν έχει όμως επηρεάσει ιδιαίτερα τις τιμές και επομένως δεν αναμένεται οποιαδήποτε εντυπωσιακή αυξομείωση μετά το πέρας της.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Κουρουσίδης, τα οικιστικά ακίνητα, τα οποία είναι σε καλές περιοχές και εντός πόλεων δεν έχουν επηρεαστεί σχεδόν καθόλου από την πανδημία. Τα ακίνητα που έχουν επηρεαστεί κάπως από την πανδημία είναι τα καταστήματα λόγω του πλήγματος που έχει δεχτεί ο κλάδος του λιανικού εμπορίου, αλλά και της εστίασης. Όπως εξήγησε ο κ. Κουρουσίδης, ενδεχομένως να δούμε μια μείωση στις τιμές των ενοικίων των συγκεκριμένων καταστημάτων που κατ’ επέκταση θα επηρεάσουν τις ίδιες τις αξίες των ακινήτων.

Σε σχέση με τον τερματισμό του Κυπριακού Επενδυτικού Προγράμματος, ο κ. Κουρουσίδης ανέφερε ότι αναμένεται να επηρεάσει το κομμάτι της αγοράς που αφορά στα ακίνητα τα οποία προτιμούσαν οι ξένοι επενδυτές για να αποκτήσουν το κυπριακό διαβατήριο.

Ωστόσο, ακόμα και σε αυτό το κομμάτι, η ενδεχόμενη μείωση στις τιμές δεν αναμένεται να φανεί άμεσα, αλλά σε μεταγενέστερο χρονικά σημείο, καθώς δεν γίνονται πράξεις που θα δείξουν αυτή την πτώση των τιμών. Ίσως μάλιστα η μείωση των τιμών να φανεί στο ελάχιστο δυνατό, καθώς κάποια κτίρια που προγραμμάτιζαν οι επιχειρηματίες να ανεγείρουν, ενδεχομένως να μην υλοποιηθούν ποτέ, επομένως δεν θα φανεί η πτώση των τιμών.

Ωστόσο, ξεκαθάρισε ο κ. Κουρουσίδης, αυτό είναι ένα κομμάτι της αγοράς, το οποίο δεν προσέλκυε Κύπριους αγοραστές και επομένως δεν θα έχει ιδιαίτερο αντίκτυπο, όσον αφορά στις τιμές των ακινήτων που απευθύνονται στην εγχώρια αγορά.

Ένας άλλος παράγοντας, ο οποίος ενδεχομένως να επηρεάσει τις τιμές των ακινήτων έχει να κάνει με τις τράπεζες και το γεγονός ότι βγάζουν στην αγορά τεμάχια σε προσφορές προς πώληση. Παρόλο που οι τράπεζες χειρίζονται προσεκτικά το συγκεκριμένο ζήτημα, καθώς δεν θέλουν να βγάζουν υπερβολικό αριθμό ακινήτων στην αγορά, εντούτοις, ο κίνδυνος να δημιουργηθεί υπερπροσφορά είναι ορατός, εξέλιξη η οποία ίσως οδηγήσει ακόμα και σε μείωση των τιμών.

Κ. Ονησιφόρου: Τέσσερις τάσεις 

Εξάλλου, ο Κρίτωνας Ονησιφόρου, Head of Property της Bidx1 Cyprus στον απόηχο των γεγονότων μιας άνευ προηγουμένου δύσκολης χρονιάς, εντοπίζει τέσσερις βασικές τάσεις που θα κυριαρχήσουν στον τομέα των ακινήτων τους επόμενους μήνες.

Επενδυτικά ακίνητα: Τα ιστορικά χαμηλά δανειστικά επιτόκια που τέθηκαν από τις Κεντρικές Τράπεζες αλλά και η οικονομική βοήθεια που δόθηκε από τις κυβερνήσεις ως αντισταθμιστικό μέτρο των επιπτώσεων της πανδημίας είναι αναμενόμενο να έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση του ποσοστού πληθωρισμού. Αυτό σημαίνει ότι τα αποδοτικά ακίνητα, αυτά δηλαδή που προσφέρουν εισόδημα από ενοίκια θα παραμείνουν μια ελκυστική επένδυση στο άμεσο μέλλον εφόσον θα παρέχουν μια ασφάλεια στους επενδυτές από μια ενδεχόμενη απότομη αύξηση του πληθωρισμού όταν επιστρέψουμε στην κανονικότητα.

Ελκυστική επιλογή τα οικιστικά ακίνητα: Σπίτια, διαμερίσματα και οικιστικά οικόπεδα ήταν η πιο περιζήτητη κατηγορία ακινήτων το 2020, μια τάση που ενισχύθηκε από την απόφαση της κυβέρνησης να επεκτείνει το σχέδιο συνεισφοράς 1.5% του επιτοκίου για στεγαστικά δάνεια, μέχρι και το πρώτο εξάμηνο του 2021. Αυτό σε συνδυασμό με το σχέδιο επιχορήγησης για αγορά ή ανέγερση κατοικίας σε προάστια και αγροτικές περιοχές, ευνοεί τη ζήτηση για κατοικίες και οικιστικά οικόπεδα σε διάφορες επαρχίες της Κύπρου, ενώ παράλληλα σταθερή παραμένει η ενοικίαση κατοικίας στα αστικά κέντρα.

Διαδικτυακές δημοπρασίες: Οι καταναλωτές πλέον αναζητούν εύκολη και γρήγορη πρόσβαση σε υπηρεσίες και αγαθά τις περισσότερες φορές εάν γίνεται από το κινητό τους τηλέφωνο. Με την πανδημία να έχει επιταχύνει την ψηφιοποίηση των επαγγέλματος του κτηματομεσίτη και σύμβουλου ακινήτων, και να έχει συμβάλει στην εξοικείωση του κόσμου με το διαδικτυακό περιβάλλον, αναμένουμε ότι οι διαδικτυακή δημοπρασία θα γίνει ακόμα πιο δημοφιλής μέθοδος αγοραπωλησίας ακινήτων.

Διαφάνεια: Οι απλές και εύκολες διαδικασίες αποτελούν σημαντικό παράγοντα για τους καταναλωτές, με την προϋπόθεση ότι υπάρχει πλήρη διαφάνεια, ιδιαίτερα σε συναλλαγές μεγάλης αξίας. Είναι ξεκάθαρο πλέον πως η απουσία διαφάνειας θα έχει αρνητικό αντίκτυπο, ιδιαίτερα σε τομείς όπου οι παραδοσιακές μέθοδοι τείνουν να εκλαμβάνονται ως αναξιόπιστες ή να δυσκολεύουν την εμπειρία του καταναλωτή. Σε γενικές γραμμές υπάρχουν πολύ θετικές ενδείξεις και προοπτικές για τον τομέα των ακινήτων, με πολλές ευκαιρίες για επένδυση.

Της Νικολέττας Λιβέρα

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ